Terug naar overzicht
De regenboogvlag is een prachtig, universeel symbool. Een veilige paraplu waar we met z’n allen onder schuilen. Maar soms is een paraplu niet genoeg. Soms wil je niet alleen deel uitmaken van de groep, maar ook precies laten zien wie jij bent en waar je vandaan komt. Daarom zoomen we vandaag in op de vlag die de laatste jaren de wereld verovert: de lesbische ‘Sunset’ vlag.
Want achter die oranje en roze banen schuilt een geschiedenis van vallen, opstaan, ruzie maken en elkaar weer vinden.
Waarom de L voorop gaat in de strijd
Voordat we naar de kleuren kijken, eerst even over die ene letter. Is het je ooit opgevallen dat we spreken van LHBTQIA+? Tot de jaren ’80 was ‘GLBT’ (met de G van Gay vooraan) de standaard. De verschuiving van die letters is geen toevallige alfabetische correctie, maar een diep ontroerend eerbetoon.
Tijdens de aids crisis in de jaren ’80 en ’90 werden homomannen ongekend hard getroffen. Terwijl de wereld vaak wegkeek of hen zelfs verstootte, waren het in grote getale de lesbische vrouwen die opstonden. Zij verzorgden de zieken, doneerden bloed toen mannen dat niet mochten, vrouwen stonden aan de frontlinie van de protesten. De ‘L’ staat sindsdien vooraan als een blijvend teken van respect voor die onvoorwaardelijke solidariteit.
Een zoektocht in drie bedrijven
Waar de ‘L’ stevig verankerd staat, was het vinden van een eigen vlag een stuk lastiger. De geschiedenis van de lesbische vlag laat precies zien hoe de gemeenschap zelf is veranderd.
- De Strijdbijl (1999): Het begon met de Labrys-vlag: paars met een zwarte driehoek en een dubbele bijl. De bijl stond voor matriarchale kracht (van de Amazones), de zwarte driehoek was een geuzennaam vanuit de Tweede Wereldoorlog. Krachtig, maar ook erg militant en zwaar.
- De Lippenstift (2010): Als tegenreactie kwam de Lipstick Lesbian-vlag: verschillende tinten roze met een kusmondje. Hoewel populair bij ‘femme’ vrouwen, voelden stoere ‘butch’ vrouwen zich buitengesloten. Bovendien bleek de ontwerpster later weinig inclusief te zijn naar andere groepen.
- De Zonsondergang (2018): De gemeenschap had behoefte aan eenheid. Emily Gwen ontwierp de vlag die we nu kennen als de ‘Sunset Flag’ (zonsondergang). De felle lipstick verdween en er kwam oranje bij.
Wat betekenen de kleuren van nu?
De huidige vlag is een prachtige gradiënt van oranje naar wit naar roze. En die kleuren zijn niet zomaar gekozen; ze vertellen een verhaal van emancipatie:
- Donkeroranje: Staat voor gender non-conformiteit. Het erkent dat lesbisch zijn vaak betekent dat je buiten de standaard “regels” van vrouwelijkheid kleurt.
- Oranje: Symboliseert onafhankelijkheid.
- Lichtoranje: Staat voor gemeenschap (community).
- Wit: Het hart van de vlag. Dit staat voor de unieke band met vrouwelijkheid.
- Roze tinten: De onderste banen staan voor sereniteit, liefde, seks en vrouwelijkheid.
De link met de Dolle Mina’s
Vooral die oranje baan — onafhankelijkheid — is een prachtige knipoog naar het verleden. Denk aan de Dolle Mina’s uit de jaren ’70. Zij gingen de straat op met de leus “Baas in eigen buik”. Ze vochten voor het recht om zelf te beslissen over hun leven, los van wat mannen of de kerk wilden.
Lesbische vrouwen trokken die lijn door. Zij waren niet alleen baas in eigen buik, maar ook baas in eigen hart. Zij lieten zien dat je als vrouw gelukkig kunt zijn, een gezin kunt stichten en liefde kunt vinden, zonder dat je daarvoor financieel of emotioneel afhankelijk bent van een man. Die oranje streep in de vlag van nu, eert die strijd van toen.
De kracht van een eigen vlag
Waarom is zo’n specifieke vlag nu nog nodig? Omdat zichtbaarheid kracht geeft. In Nederland lijken de rechten goed geregeld — we scoren hoog op de Europese ranglijsten en mogen trouwen. Maar cijfers vertellen niet het hele verhaal.
Wereldwijd, maar ook in Europa, zien we dat rechten onder druk staan en geweld tegen LHBTQIA+-personen toeneemt. Er is veel discussie over wie zich wel of geen vrouw mag noemen. De oranje-roze vlag maakt in die tijden een belangrijk statement: iedereen hoort erbij. Of je nu butch, femme, trans of non-binair bent; deze vlag verenigt al die ervaringen. Het is een schild tegen verdeeldheid.
Tijd voor een feestje
Strijd is belangrijk, maar vieren wie je bent is minstens zo krachtig. En dat doen we niet alleen op internet of tijdens een demonstratie, maar ook weer in het echt.
Er is namelijk geweldig nieuws: het iconische Lesbisch Lentefeest is terug van weggeweest! Na 43 jaar wordt dit legendarische feest in Tilburg nieuw leven ingeblazen. Na een spetterenede editie in 2025 is de organisatie is weer op volle stoom om ook in 2026 weer een fantastisch feest te organiseren. Met workshops, exposities en artiesten is dit dé plek om die oranje-roze kleuren met trots te dragen. Kijk op hetlesbischlentefeest.nl om meer te weten te komen over het feest.
Want zoals de vlag ons leert: we zijn onafhankelijk, maar we staan nooit alleen.
Een column van Eva, creator van www.prideflagsquiz.com